Startar samtalegrupper for pårørande til demente

 Nyhende  Innspel avslått på Startar samtalegrupper for pårørande til demente
okt 122017
 

Bjørg Njåstad med mora, Borghild Stangeland. No vert det meir merksemd mot sjukdomen demens òg her i Austevoll.

 

– Det kan henda ho har gløymt konserten alt, seier Bjørg Njåstad når ho kjem arm i arm med mora, Borghild Stangeland. Konserten var under lunsjen på pleie- og omsorgssenteret for om lag fem minutt sidan.

 

Demens er tabulagt for mange. Det er synd, då tilstanden er noko som før eller sidan råkar dei fleste av oss – anten direkte eller som pårørande.

– Mamma budde heime til ho var 94, og flytta hit for snart tre år sidan. Såleis er me heldige, mange vert demente når dei er langt yngre, seier Bjørg. Ho er leiar i Austevoll demensforening som vart etablert i mars i år. Denne månaden startar foreininga opp med samtalegrupper for pårørande til menneske som har vanskar med hugsen.

Les resten av saka på papir i dag.

Har du høyrt?

 Nyhende  Innspel avslått på Har du høyrt?
okt 102017
 


Det er ikkje kvar dag me har ein statsråd på visitt. Kva tenkjer den stolte ordførar Morten Storebø (H) her?

Send inn forslag på Facebook eller til e-post redaksjonen@marsteinen.no i løpet av tysdag 10. oktober. Vinnaren vert offentleggjort i Marsteinen på torsdag, og får eit Flax-lodd i posten.

Frustrerte etter makrellråd

 Nyhende  Innspel avslått på Frustrerte etter makrellråd
okt 092017
 

ICES» makrellråd er utforståeleg, meiner lokale fiskarar. Foto: Olav Endre Drønen.

Det internasjonale rådet for havforsking, ICES, tilrår ein reduksjon på makrellkvotane på 35 prosent. Fiskarane er sinte, og meiner havforskarane bommar på skiva.

 

Inge Halstensen er ein av dei som reagerer sterkt på tilrådinga frå ICES. Bekkjarvik-reiaren konstaterer at kvoterådet bommar så grovt at einskilde av kyststatane kan komma å sjå heilt bort frå det, i ytste konsekvens melda seg ut av organisasjonen.

– Fyrst og fremst er det synd for ICES, som trass alt er avhengig av ein slags legitimitet. Det har me følt det har vore grunnlag for før, men dette rådet fører i ei anna retning, seier Halstensen til Marsteinen. Han er særleg kritisk til at forskarane ser ut til å berre vektleggja toktet der dei tråla etter makrellegg, og har sett bort frå alle andre indikatorar som peika i retning av ein altfor stor bestand.

 

I tilsvaret frå HI-direktør Geir Huse har det snike seg inn ein feil. Marsteinen orsakar feilen:

I avsnittet under står rett versjon (utheva):

 

Økosystemforvaltning

Geir Huse meiner at det ikkje er godt nok grunnlag for å hevda at makrellen øydelegg livsgrunnlaget til andre artar i Norskehavet. Dyreplanktonnivået er stabilt. Makrellen er i stor grad altetende og vil kunne ete sine eigne og andres fiskelarvar, men hovedføden er likevel små krepsdyr som raudåte.

– Når det gjeld sjøfuglane, er det mogleg at makrellen kan vera med å forklara noko, men nedgangen i fuglebestandane starta lenge før makrellbestanden er like stor som no, poengterer Huse. Han opplyser òg at økosystemforvaltning er særs kompleks, og noko dei per i dag berre gjer på dynamikken mellom torsk og lodde i Barentshavet. Ein skal både vera sikker på korleis artane påverkar kvarandre, utforma gode modellar og ha semje frå dei andre statane eller partane som har interesse i fiskeria.

 

Hummarbruk set ferja ut av spel

 Nyhende  Innspel avslått på Hummarbruk set ferja ut av spel
okt 092017
 

Ferjene opplever at det er tett i tett med teiner òg nær ferjekaien og ved farleiene deira. Det skapar store utfordringar. Illustrasjonsfoto/arkiv.

 

FosenNamsos slit med ferjedrifta. Årsaka er at både ”Trondheim” og reserven hennar ”Gloppen” har fått gjenstandar i propellen. No sist var det ein dryg sekstimeter med teinetau.

 

MF ”Gloppen” som trafikkerer Hufthamar–Krokeide i B-ferja sine ruter, er sett ut av spel etter at mellom 50 og 70 meter tau frå eit teinebruk vart dregen inn i propellen. Dette øydela i sin tur hylser med meir. Delar må reiarlaget henta frå utlandet.

– Me vurderer om me har heimel til å reisa søksmål, basert på dei skadane fartøyet har fått, seier administrerande direktør Grete Fuglem Tennås i Fosen Namsos Sjø AS.

Til alt overmål var det noko som flaut i havoverflata som sette hovudferja MF ”Trondheim” ut av drift òg, men det var før hummarsesongen var i gang. Reiarlaget oppmodar fiskarar om å halda god avstand til ferjekaiar og leia.

 

Vanskeleg for snøggbåten

Øybåten ”Tjelden” opplever òg at farvatnet dei køyrer i ikkje er særleg reint for augneblinken.

– Me køyrer med lysa på om kvelden, slik at me skal oppdaga eventuelle teiner som ligg i vegen for oss. Me seglar inn i smale sund og viker, som til dømes inn til Lunnøy. Det ser ut som at det er her hummaren står òg, humrar skipper Tore Årland på MS ”Tjelden”. Han fortel at det verkar som om mange hummarfiskarar set teinene sine heilt utan tanke på at dei kan vera til vanske eller fare for nyttetrafikken.

– Det ligg til dømes teiner heilt opptil fenderane på Hufthamar, seier Årland. Han synest òg at det kan vera eit ekstra poeng at dei som elles set ut bruk til dømes etter kreps nær eller i farleia deira, kunne merka dei med lys. På den måten hadde risikoen for skade på fartøy og tap av bruk vorte redusert.

– Me køyrer med hjarta i halsen, men har trass alt to propellar, så me treng normalt ikkje vera urolege for tryggleiken til passasjerane våre, konkluderer Årland.

Av Trond Hagenes

8000 meir på tre år

 Nyhende  Innspel avslått på 8000 meir på tre år
okt 052017
 

Det går stadig betre for detaljhandelen i Austevoll. Lojale kundar og feriegjestar er noko av forklaringa. Illutrasjonsfoto.

Den lokale handelsnæringa omset for heile 8 000 meir per austevolling om me samanliknar 2016 med 2013. Det gler næringslivet.

Omsetnadsveksten for den lokale detaljhandelen er gode nyhende for næringsrådets leiar, Hege Lauvik. Ho forklarar at det er vorte eit nærast komplett handletilbod på øyane, og ho rosar samstundes austevollingane for å vera medvitne ved å bruka lokale forhandlarar når dei har høve til å nytta dei.

– Dessutan har me hatt ei stor auke i turismen dei siste åra, og me er både for butikkane og næringsrådet sin del vortne flinkare på å minna kvarandre om kor viktig det er å nytta kvarandre. På den måten bidreg alle til verdiskapinga i Austevoll, seier lauvik

 

Betyr mykje

Vibeke Møgster, som i ei årrekkje har drive detaljhandel frå gåvebutikken Amalie i Bekkjarvik, synest statistikken understrekar kor lojale kundane på øyane er.

– Me ynskjer alle å halda verdiane igjen i kommunen og sikra arbeidsplassane. Me er særs takksame for denne godviljen me opplever frå kundane, seier ho til Marsteinen. Ho trur òg at omsetting og ikkje minst profilering via verdsveven er viktig for dei som driv med sal i Austevoll.

Hos Forglemmegei blomster på Storebøportalen synest innehavar Sigrun Blindheim at auken er rett så positiv. Ho skryt av fastbuande, men òg av turistar og hyttefolk.

– Dei som har hytter her ute er særs lojale. Dei ynskjer at det skal vera aktivitet her ute, og me ser at dei nyttar oss mykje, rosar Blindheim.

 

Butikk med sjel

 Nyhende  Innspel avslått på Butikk med sjel
okt 012017
 

Steinar Aarland veg godteposen til Eirik Blix, som har råd til litt til. Veslebroren Magnus tok for 30 kroner på fyrste forsøk. I kassa bak ekspiderer Nils Harald Aarland. (Tekst og foto: May Linn Clement.)

– Det vert 25 kroner, seier Steinar Aarland i kassa.
– Då kan eg finna litt til, seier Eirik Blix (9) og tek godteposen med seg inn att i butikken. Han kjem snart attende til kassa.
– Er det 30 kroner du har? Då har du råd til éin ting til. No var det 29, seier Steinar når han veger innhaldet i posen. Eirik gjer som Steinar rår til, og treff rett på 30 på tredje forsøk.
– Eg tok for 30 kroner på fyrste forsøk, seier veslebroren Magnus, og brørne tek posane med seg ut i sola.

Bli med til Joker Stolmen i Marsteinen i dag.

Austevollsjark sokk i Skoltafjorden

 Nyhende  Innspel avslått på Austevollsjark sokk i Skoltafjorden
okt 012017
 

«Astrid» sokk i Skoltafjorden sundag. Foto: Magnar Lyngstad.

Sjarken «Astrid» sokk utanfor Kvalvågen på morgonen sundag. Båten var på makrellfiskeri, og hadde kasta då båten krenga. Sjarkeigar Anders Magne Taranger fortel til BT.no at han ikkje kan forklara kantringa, og at det i alle høve ikkje er snakk om for mykje makrell i nóta, slik Hovudredningssentralen i Sør-Noreg tidlegare skal ha uttalt.

Dei fem om bord vart berga, og båten vart liggjande med kjølen i vêret i halvannan time før han gjekk ned like før klokka 09:00 sundag.

Det var etter måten pent vêr i området sundagsmorgonen.

Nye reglar for hummarfisket

 Nyhende  Innspel avslått på Nye reglar for hummarfisket
sep 282017
 

Det er nye reglar for hummarfisket i år.

Når hummarfisket opnar, må du mellom anna ha registrert deg hos fiskeridirektoratet før den fyrste teina går i sjøen. Frå neste år kjem det krav om at delar av tråden i teina skal vera nedbryteleg.

 

Ei rekkje ferske reglar er på plass når hummarsesongen startar sundag, der den største endringa er at kvar fiskar må registrera seg. Dette gjer ein på verdsveven, der ein deretter får tildelt eit deltakarnummer. For fritidsfiskarar må vaket deretter påførast namn, adresse og deltakarnummer.

Statssekretær Ronny Berg i Nærings- og fiskeridepartementet seier at Havforskingsinstituttet har påpeika kor viktig det er med pålitelege tal for total innsats og fangst av hummar. Det må til for at ein skal etablera ei berekraftig og kunnskapsbasert forvalting av hummaren.

­– Den obligatoriske påmeldingsordninga gjevr grunnlag for utvalgsundersøkingar for innhenting av informasjon om fisket, seier Berg til Marsteinen.

Les resten av saka på PDF eller papir i dag.

Tradisjonsmat for ganen

 Nyhende  Innspel avslått på Tradisjonsmat for ganen
sep 282017
 

Solveig Salthella (81) med kamsgryta si. I avisa i dag får du òg oppskrifta på godsakene.

Et du med augo, får du gjerne vanskar med kams. Lukkar du dei og let ganen gjera jobben, forstår du kanskje kvifor retten vart omtala som havstrilens nasjonalrett.

 

Kva får godt vaksne menneske til å funkla i augo og slikka seg om munnen når denne tilsynelatande udelikate retten blir samtaleemne? Nærare to tiår etter eg sjølv sist sette tennene i den mektige, komleliknande deigen som er pressa inn bak andletet til ei ulukkeleg brosme, dreg eg til Salthella for å finna det ut.

Det er berre eit ørlite drag av haust når eg løftar panna med fiskehovud ut frå bagasjerommet. Solveig Salthella (81) tek i mot, medan eg hentar den andre panna, der fiskelevra han fått liggja i kaldt vatn sidan den ferske fisken vart henta på flytebryggja til Per Teigen dagen i førevegen.

– Fyrst skal me skrubba hovuda, ta hinna av levra og fjerna ureinheiter, viss det er, seier Solveig og går inn i grovkjøkenet i kjellaren. Her har ho ein liten kjøkenbenk med vask og ein utslagsvask. Oppgåva mi vert å skrubba hovuda på den tidlegare langstrekte torskefisken fri for slim. Ei takksam oppgåve.

Å få tak i brosme på same tida det har passa for kamsmeisteren, har vore ei krevjande øving. Og flaks at det var akkurat i går hobbyfiskaren gjekk ut, dagen i dag er den siste Solveig har sjans, for i morgon ber det til Hagavika: Ei utsliten hofte skal skiftast ut. Kjekt med reservedelar.

Les oppskrifter og resten av saka på PDF i dag.